چند سال پیش که جوان‌تر و پرشور‌تر بودم، از روی عصبانیت از جشنواره فجر تصمیم گرفتم در فیلم «بوی گندم» بازی کنم چون به این نتیجه رسیده بودم که جشنواره و جایزه و این‌ها فقط بازی است و هیچ ربطی به کیفیت کار بازیگر ندارد.

به گزارش قم خبر و به نقل از مشرق، مصطفی زمانی جزو معدود چهره‌های سینمای ماست که در اظهارنظراتش کمتر درگیر محافظه کاری می‌شود. او که اغلب از حضور در حواشی سینما گریزان است کم حرف می‌زند اما وقتی سخن می‌گوید بدون رفتن به وادی پیچیده گویی اصل را می‌گوید. شاید دلیل اصلی این جسارت آن است که او مجیزگویان را از کنار خود فاکتور گرفته و به جایش مشاوری توانمند به نام پدرش را کنارش دارد.

***اهل باندبازی و جهت‌گیری سیاسی و حزبی‌ نیستم
بازخوانی تازه‌ترین گفتگوی مصطفی زمانی نیز بیانگر همین جسارت توام با آگاهی اوست. این جسارت دقیقا در چهار جای گفتگو رخ می‌دهد. اول در ابتدای گفتگو که از سوی مصاحبه شونده به سمتی سوق داده می‌شود که علیه فرج ا.. سلحشور حرف زند اما بدون حتی ذره‌ای تردید همکاری‌اش در «یوسف» را ستوده و می‌گوید: «آن زمان خیلی جوان و کم‌تجربه بودم و چیز زیادی درباره بازیگری نمی‌دانستم. از همکاری با پروژه «یوسف پیامبر» راضی بودم و حس می‌کردم از مسیر درستی وارد این حرفه شده‌ام. البته جبهه‌گیری شدیدی علیه من بود، چون به هر حال با فرج‌ا.. سلحشور کارم را شروع کرده بودم اما این واکنش‌ها برایم اهمیتی نداشته و ندارد. من نه اهل باندبازی و جهت‌گیری سیاسی و حزبی‌ام و نه روحیه‌ام طوری است که با رسانه‌ها و منتقدان و دفا‌تر فیلمسازی زد و بند کنم که کارم پیش برود.»

این نگاه را بگذارید کنار نگاه بازیگرانی که با شریک شدن در هزینه تولید عاشقانه‌های سهل الوصول روزگار تساهل و تسامح (!) پایشان به عالم بازیگری باز شد اما این روز‌ها حتی یک واژه هم درباره عشق و علاقه آن روزگارشان نسبت به بازی در‌‌ همان آثار بی‌ارزش نمی‌گویند.

***خیلی وقت‌ها سیمرغ به بهترین بازیگر داده نمی‌شود
دومین گفته توام با جسارت زمانی هنگامی رخ می‌دهد که می‌خواهد درباره جشنواره فیلم فجر سخن گوید. او برخلاف بسیاری از‌‌ همان ستارگان موبور که در گعده‌های خصوصی تا می‌توانند جشنواره را زیر سوال می‌برند اما در گفتگوهای مطبوعاتی مرتب قربان صدقه هیات داوران می‌روند راحت و صریح می‌گوید که جوایز جشنواره در مناسبات پیچیده‌ای تعیین می‌شود که فقط یک عامل آن کیفیت بازیگری است. زمانی اظهار می‌دارد: «سال اول در جشنواره چند فیلم قابل‌توجه داشتم، مثل «آل» (بهرام بهرامیان) و «کیفر» (حسن فتحی). خیلی‌ها فکر می‌کردند سیمرغ بلورین را می‌گیرم، ولی این اتفاق نیفتاد. آن وقت‌ها جوان‌تر بودم و جایزه نگرفتنم باعث شد خیلی ناراحت شوم. موضوع را زیادی جدی گرفته بودم. بعد‌ها فهمیدم داوری جشنواره یک موضوع پیچیده است که به عوامل مختلفی بستگی دارد. بازی خوب تنها شرط جایزه گرفتن نیست، چون خیلی وقت‌ها جایزه به بهترین بازیگر داده نمی‌شود.»

زمانی ابایی هم ندارد از اینکه مثالهایی را از همکاران خودش بزند و مثلا جایزه‌ای که ترانه علیدوستی برای «من ترانه پانزده سال دارم» گرفت را حقش نداند. وی می‌گوید: «ترانه علیدوستی الان به مراتب بازیگر بهتری است تا سال اول ورودش که برای فیلم «من ترانه پانزده سال دارم» سیمرغ بلورین گرفت. من به این نتیجه رسیده‌ام که نخستین حضور یک بازیگر شانس زیادی برای جایزه گرفتن دارد. حمید فرخ‌نژاد در «عروس آتش» دیده شد، اما بعد از آن چند بازی فوق‌العاده داشت که هیچ کدام جایزه نگرفتند. این اتفاق بار‌ها افتاده و ممکن بود برای من هم در سال اول حضورم در سینما بیفتد، اما به هر حال الان دیگر برایم اهمیت سابق را ندارد. وقتی نمی‌خواهم بازی‌ام در یک فیلم دیده شود، همه آن را می‌بینند! ولی کسی «کیفر» و «بدرود بغداد» را ندید و کاری هم از دست من برنمی‌آمد.»

***از روی عصبانیت از جشنواره فجر تصمیم گرفتم در «بوی گندم» بازی کنم
این بازیگر جوان حتی نیتش از بازی در فیلمی تجاری به نام «بوی گندم» را هم تسویه حساب با جشنواره فجر می‌داند و اظهار می‌دارد: «خیلی وقت‌ها ما چیزهایی را جدی می‌گیریم که در ذات خودشان اهمیت ندارند. خیال می‌کنیم خبری هست اما در واقع هیچ اتفاقی نمی‌افتد و فقط خود ماییم که موضوع را بزرگ می‌کنیم. چند سال پیش که جوان‌تر و پرشور‌تر بودم، از روی عصبانیت از جشنواره فجر تصمیم گرفتم در فیلم «بوی گندم» بازی کنم چون به این نتیجه رسیده بودم که جشنواره و جایزه و این‌ها فقط بازی است و هیچ ربطی به کیفیت کار بازیگر ندارد. وقتی مدتی گذشت و زمان اکران فیلم رسید، پیش خودم فکر می‌کردم که بازی‌ام در این فیلم واکنش‌های منفی زیادی ایجاد خواهد کرد. لابد منتقد‌ها سرزنشم می‌کنند که چرا در فیلمی تجاری بازی کرده‌‌ای. اما فیلم اکران شد و نزدیک دو میلیارد تومان هم فروخت و کل شهر هم از عکس‌ها و پوستر‌هایش پر شد.»

***بیشترین هزینه را برای حفظ استقلالم داده‌ام
در امتداد چنین نگاهی است که مصطفی زمانی هدف این روز‌هایش را کار خوب کردن می‌داند و می‌گوید: «چند سال پیش من آرزو داشتم سیمرغ بلورین بگیرم، اما نگرفتم و الان دیگر برایم لذت سابق را ندارد. در حال حاضر دغدغه من موقع تماشای فیلم‌هایم فقط یک چیز است؛ اینکه من آن شخصیت را کامل بازی کرده باشم. زمانی از خودم راضی می‌شوم که بتوانم یک نقش را به‌خوبی بازی کنم و به یک شخصیت روی پرده سینما زندگی ببخشم. تنها چیزی که اذیتم می‌کند هم این است که سینما یک هنر گروهی است و من به عنوان بازیگر تحت فرمان کس دیگری هستم که اسمش کارگردان است. یعنی استقلال ندارم. در حالی که برای من استقلال شخصی‌ام خیلی مهم است و تا این‌جا هم بیشترین هزینه را برای حفظ استقلالم داده‌ام.»

ناگفته پیداست که پرداخت هزینه برای استقلال شخصی به چه معناست؟ زمانی جزو بازیگرانی نیست که در گعده‌های فلان صنف سیاسی حضور یابد و زیر علم فلان تهیه کننده رانت خوار سینه بزند و بدیهی است که این استقلال در سینمای وابسته ما تاوان دارد.

***خیلی از منتقدان عقیده داشتند که نباید بازی در «خط ویژه» را قبول کنم
جسارت سوم زمانی اظهارنظر درباره آنهایی است که به نام منتقد کنار بازیگران نشسته‌اند و با مجیزگویی به آن‌ها خط می‌دهند بلکه از نمد نام بازیگر کلاهی هم نصیب آن‌ها شود. مصطفی زمانی ماجرای بازی‌اش در «خط ویژه» را مجالی کرده برای اشاره به این منتقدان و گفته است: «زمانی که بازی در «خط ویژه» پیشنهاد شد خیلی از دوستان منتقد عقیده داشتند که نباید بازی در این فیلم را قبول کنم اما من دلم می‌خواست کار جدیدی را تجربه کنم و به همین دلیل نقش را پذیرفتم.»
و درباره کیفیت کار در این فیلم ادامه می‌دهد: «از بازی در «خط ویژه» بسیار لذت بردم. از این فیلم بیشتر از همه فیلم‌هایی که بازی کرده‌ام راضی هستم.»

***کتاب می‌خوانند و نظریه می‌دهند اما در عمل گیر می‌کنند!
چهارمین گفته جسارت آمیز بازیگر «یوزارسیف» زمانی است که رمز پیشرفت خود را بی‌توجهی به سخنان مجیزگویان بیان کرده و می‌گوید: «فکر می‌کنم اگر بخواهم به توصیه‌های دیگران عمل کنم وقت زیادی از زندگی‌ام گرفته می‌شود و شاید آخرش هم به نتیجه دلخواهم نرسم.»
و البته طعنه‌ای هم می‌زند به بازیگرانی که به واسطه همین مجیزگویان در خود متوقف مانده‌اند. او می‌گوید: «چون از اول در زندگی‌ام قهرمان نداشتم حتی وقتی آدم مشهوری را می‌دیدم اشتیاقی در من ایجاد نمی‌شد که کنارش بایستم و عکس بگیرم. بعد‌ها هم وقتی وارد سینما شدم و با آن آدم‌های مشهور از نزدیک برخورد کردم، توی ذوقم نخورد اما ناراحت شدم که چرا آدم‌ها در خودشان متوقف می‌شوند. ما خیلی وقت‌ها کتاب می‌خوانیم و نظریه می‌دهیم و تحلیل می‌کنیم، اما در عمل گیر می‌کنیم و پیش نمی‌رویم. این گیر کردن و متوقف ماندن برای من ناراحت‌کننده است.»

***همه عقب ماندگی‌ها ریشه دارد در گیر کردن در خود
بله، دلیل همه عقب ماندگی و شعارزدگی آن دسته از سینماگران ما که سیاسی بازی را بر هنر ترجیح داده‌اند همین گیر کردن در خود است. دوستان مرتب نظریه می‌دهند و تحلیل می‌کنند اما پای عمل که می‌رسد حتی توانایی پالوده کردن صنف کاری خویش از سیاست زدگی را ندارند. نتیجه‌اش هم اینکه مرتب مجبورند به مدیران مختلف باج دهند و در برابر دوربین‌ها اشک تمساح بریزند. آینده بازیگری ما نیاز دارد به صراحت نظر و پرهیز از محافظه کاری. روش کاری مصطفی زمانی که پالوده از زدوبند‌ها پیش می‌رود و حرف خودش را می‌زند می‌تواند الگویی باشد برای بسیاری از جوانان بازیگر و پیشکسوتانی که در خود متوقف مانده‌اند.

انتهای پیام/

ارسال نظر

مهمترین اخبار

تازه های خبری